Bài 55/77 · Khóa học chứng khoán · Chương 5: Phân tích kỹ thuật · Cập nhật: 10/2026
Khối lượng giao dịch là số cổ phiếu được khớp lệnh trong một phiên. Nếu giá cho biết thị trường đi về đâu, thì khối lượng cho biết có bao nhiêu người đồng ý với hướng đi đó. Giá tăng mà khối lượng teo tóp giống đám cưới linh đình nhưng không ai đến dự: nhìn thì vui, nhưng khó bền.
Tiếng vỗ tay trong khán phòng
Một ca sĩ hát xong, nếu cả khán phòng đứng dậy vỗ tay thì bài hát thật sự hay. Nếu chỉ lác đác vài tràng pháo tay từ hàng ghế đầu, có thể đó là người nhà. Khối lượng chính là tiếng vỗ tay của thị trường: nó cho biết một nhịp tăng, nhịp giảm có được số đông ủng hộ hay không.
Khối lượng và giá trị giao dịch
- Khối lượng tính bằng số cổ phiếu. Trên phần mềm, nó là các cột ở dưới biểu đồ giá.
- Giá trị giao dịch = khối lượng × giá, tính bằng tiền. Khi so sánh giữa các mã có giá khác nhau, hoặc nói về thanh khoản cả thị trường, người ta thường dùng giá trị (ví dụ “thanh khoản HOSE đạt 20.000 tỷ đồng”).
- Khối lượng trung bình 20 phiên là mốc so sánh phổ biến. Phiên có khối lượng gấp 1,5–2 lần mức này được coi là “đột biến”.
Bốn tổ hợp giá và khối lượng
| Giá | Khối lượng | Cách đọc thường gặp |
|---|---|---|
| Tăng | Tăng | Lực mua thật, xu hướng tăng được ủng hộ |
| Tăng | Giảm | Đà tăng yếu dần, ít người sẵn sàng mua giá cao |
| Giảm | Tăng | Bán mạnh, có thể là phân phối hoặc bán tháo |
| Giảm | Giảm | Áp lực bán cạn dần, có thể sắp ngưng giảm |
Bảng trên là quy tắc tham khảo, không phải định luật. Luôn đặt trong bối cảnh xu hướng và vị trí giá (gần hỗ trợ hay kháng cự).
Những tín hiệu khối lượng đáng chú ý
- Phá vỡ kèm khối lượng lớn: giá vượt kháng cự với khối lượng gấp 1,5–2 lần trung bình là phá vỡ đáng tin hơn (Bài 53).
- Khối lượng “cạn” ở vùng đáy: sau đợt giảm dài, giá đi ngang với khối lượng rất thấp cho thấy người muốn bán đã bán gần hết.
- Bán tháo cực đại (capitulation): một phiên giảm sâu với khối lượng kỷ lục, thường do giải chấp margin hàng loạt (Bài 16). Đôi khi đây là điểm gần đáy, vì người hoảng loạn đã bán xong.
- Đỉnh khối lượng ở vùng giá cao: giá đi ngang ở đỉnh mà khối lượng rất lớn có thể là “phân phối”: tay to bán dần cho người đến sau.
Ví dụ: hai lần vượt 25.000 của BMH
| Lần | Giá đóng cửa | Khối lượng | So với TB 20 phiên | Diễn biến sau đó |
|---|---|---|---|---|
| Tháng 2 | 25.400 | 9.500 cp | 0,8 lần | Ba phiên sau quay về 24.000: phá vỡ giả |
| Tháng 3 | 25.700 | 24.000 cp | 2,4 lần | Giữ được trên 25.000, tăng tiếp lên 28.000 |
Cùng một mức giá, nhưng lần thứ hai có “cả khán phòng vỗ tay”. Đó là khác biệt mà biểu đồ giá đơn thuần không cho bạn thấy.
Khối lượng ở thị trường Việt Nam: vài điểm riêng
- Giao dịch thỏa thuận được tính riêng. Một phiên có thỏa thuận lớn giữa hai tổ chức không phản ánh tâm lý số đông, nên hãy xem khối lượng khớp lệnh.
- Phiên ATC và ATO có thể dồn khối lượng lớn, nhất là các ngày quỹ ETF cơ cấu danh mục (thường vào thứ Sáu tuần thứ ba của tháng cơ cấu). Khối lượng lớn lúc đó do quỹ phải mua bán, không hẳn do tin tức (Bài 5).
- Cổ phiếu thanh khoản thấp có thể bị vài tài khoản “vẽ” khối lượng bằng cách mua bán qua lại. Mã khớp lệnh dưới vài tỷ đồng mỗi phiên, hãy rất thận trọng với tín hiệu kỹ thuật (Bài 75).
- Ngày đáo hạn phái sinh (thứ Năm tuần thứ ba mỗi tháng) thường làm nhóm VN30 biến động và khối lượng tăng bất thường.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ nhìn giá, bỏ qua cột khối lượng. Một nửa câu chuyện nằm ở đó.
- Thấy khối lượng lớn là mua. Khối lượng lớn ở đỉnh có thể là người khác đang bán cho bạn.
- So khối lượng giữa các mã. 1 triệu cổ phiếu của mã giá 5.000 đồng khác hẳn 1 triệu cổ phiếu mã giá 100.000 đồng. Dùng giá trị giao dịch khi so sánh.
Hỏi đáp
Khối lượng bao nhiêu thì đủ thanh khoản để đầu tư?
Không có ngưỡng chuẩn. Một nguyên tắc thực tế: số tiền bạn định mua không nên vượt vài phần trăm giá trị giao dịch trung bình mỗi phiên, để khi cần bán bạn không phải bán rẻ.
Chỉ báo OBV là gì?
On-Balance Volume cộng khối lượng ngày tăng và trừ khối lượng ngày giảm, tạo thành một đường tích lũy. OBV tăng trong khi giá đi ngang có thể gợi ý dòng tiền đang gom.
Khối lượng khối ngoại có cần xem riêng không?
Nên xem, vì khối ngoại thường mua bán theo kế hoạch dài hơn. Chương 6 sẽ có bài riêng về đọc dòng tiền (Bài 65).
Tóm tắt
- Khối lượng cho biết mức độ đồng thuận phía sau một nhịp giá.
- Giá tăng kèm khối lượng tăng đáng tin hơn; phá vỡ thiếu khối lượng dễ là bẫy.
- Ở Việt Nam, tách bạch khớp lệnh và thỏa thuận, chú ý ngày cơ cấu ETF và đáo hạn phái sinh.
Nguồn tham khảo
Bài trước: Bài 54: Xu hướng và cách kẻ đường xu hướng
Bài tiếp theo → Bài 56: Đường trung bình động MA
Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Công ty Bánh Mì Hạnh Phúc (BMH) và các số liệu của nó là ví dụ giả định.
Nội dung nhằm chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.
Bạn nghĩ gì về bài viết này?