Chương 5: Phân tích kỹ thuật

Phân tích kỹ thuật là gì? Dùng được gì và không được gì

✍️ SenHT 📅 28/10/2026 ⏱ 6 phút đọc 📁 Chương 5: Phân tích kỹ thuật

Bài 51/77 · Khóa học chứng khoán · Chương 5: Phân tích kỹ thuật · Cập nhật: 10/2026

Phân tích kỹ thuật là cách đọc biểu đồ giá và khối lượng giao dịch trong quá khứ để ước đoán hành vi của đám đông, từ đó chọn thời điểm mua bán và đặt điểm cắt lỗ. Phân tích cơ bản trả lời câu hỏi “mua cái gì”, còn phân tích kỹ thuật trả lời “mua lúc nào, sai thì thoát ở đâu”. Nó không đọc được tương lai, nhưng giúp bạn bớt mua theo cảm hứng.

Người đi chợ và tấm bảng giá

Bà Tư bán rau ở chợ không cần đọc báo cáo của Bộ Nông nghiệp. Bà nhìn dòng người, nhìn rổ rau còn bao nhiêu lúc 9 giờ sáng, nghe khách mặc cả, là biết chiều nay nên giữ giá hay hạ giá. Phân tích kỹ thuật giống cái nhìn của bà Tư: không hỏi rau ngon hay dở, mà hỏi người mua đang mạnh tay hay đang chần chừ.

Còn phân tích cơ bản giống người đi buôn rau sỉ: ra tận vườn, xem đất, xem giống, tính chi phí. Hai người cùng làm nghề rau, nhưng nhìn hai thứ khác nhau. Nhà đầu tư khôn thường dùng cả hai.

Ba giả định nền tảng

Phân tích kỹ thuật hiện đại bắt nguồn từ Lý thuyết Dow (Charles Dow, cuối thế kỷ 19) và dựa trên ba giả định:

  1. Giá phản ánh tất cả. Tin tức, kỳ vọng, nỗi sợ đều đã nằm trong giá. Người đọc biểu đồ không cần biết vì sao, chỉ cần biết đám đông đang làm gì.
  2. Giá vận động theo xu hướng. Một xu hướng đã hình thành có khả năng tiếp diễn hơn là đảo chiều đột ngột.
  3. Lịch sử có xu hướng lặp lại. Tâm lý tham và sợ của con người không thay đổi nhiều qua các thế hệ, nên các mô hình giá cũ hay xuất hiện lại.

Cả ba giả định đều chỉ đúng một phần. Biết điều đó ngay từ đầu sẽ giúp bạn không biến biểu đồ thành quả cầu pha lê.

Phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản

Tiêu chíPhân tích cơ bản (Chương 2–3)Phân tích kỹ thuật (Chương 5)
Câu hỏi chínhDoanh nghiệp đáng giá bao nhiêu?Giá đang đi theo hướng nào, đám đông đang làm gì?
Dữ liệuBáo cáo tài chính, ngành, ban lãnh đạoGiá, khối lượng, các chỉ báo
Khung thời gian hợpNhiều tháng đến nhiều nămVài ngày đến vài tháng
Điểm mạnhBiết mình đang sở hữu cái gìChọn điểm vào, điểm thoát, kỷ luật cắt lỗ
Điểm yếuGiá có thể rẻ rất lâuNhiều tín hiệu nhiễu, dễ tự lừa mình

Phân tích kỹ thuật dùng được gì?

Và không dùng được gì?

Ví dụ: hai cách nhìn cùng một cổ phiếu BMH

Giả sử BMH đang giao dịch 25.000 đồng. Ở Chương 3, bạn ước tính giá trị nội tại khoảng 30.000 đồng, tức có biên an toàn hơn 15%. Phân tích cơ bản nói “đáng mua”. Bây giờ mở biểu đồ:

Quan sát trên biểu đồÝ nghĩaHành động hợp lý
Giá vừa tăng từ 19.000 lên 25.000 trong 3 tuầnĐám đông đang hưng phấn, dễ có nhịp chốt lờiChia nhỏ tiền, mua một phần, chờ nhịp điều chỉnh
Vùng 22.000–22.500 từng nhiều lần đỡ giáĐó là vùng hỗ trợ (Bài 53)Đặt điểm cắt lỗ dưới 22.000 nếu giá thủng vùng này kèm khối lượng lớn
Khối lượng các phiên tăng gấp đôi trung bìnhCó dòng tiền thật tham giaTín hiệu ủng hộ, nhưng chưa đủ để mua hết

Kết hợp lại: cơ bản chọn cổ phiếu, kỹ thuật chọn nhịp và quản lý rủi ro. Đó là cách nhiều nhà đầu tư cá nhân dùng hai trường phái mà không phải chọn phe.

Khung thời gian: bạn là ai?

Khung biểu đồPhù hợp vớiLưu ý
Biểu đồ phút, giờNgười giao dịch trong ngàyNhiễu rất nhiều; với chu kỳ thanh toán T+2 ở Việt Nam, lướt trong ngày khó và tốn phí
Biểu đồ ngàyNgười nắm giữ vài tuần đến vài thángKhung phổ biến nhất, dùng cho cả chương này
Biểu đồ tuần, thángNhà đầu tư dài hạnThấy rõ xu hướng lớn, ít tín hiệu giả

Quy tắc vàng: xem khung lớn trước, khung nhỏ sau. Xu hướng tuần đang giảm mà biểu đồ ngày báo “mua” thì bạn đang bơi ngược dòng.

Công cụ cần chuẩn bị

Sai lầm thường gặp

  1. Bật 10 chỉ báo cùng lúc. Màn hình đẹp như cây thông Noel nhưng các tín hiệu cãi nhau. Hai đến ba công cụ là đủ.
  2. Chỉ dùng kỹ thuật cho cổ phiếu “rác”. Biểu đồ đẹp không cứu được doanh nghiệp lỗ triền miên.
  3. Tìm biểu đồ để hợp thức hóa quyết định đã có. Muốn mua thì thấy gì cũng là tín hiệu mua. Đây là thiên kiến xác nhận (Bài 74).
  4. Không có điểm cắt lỗ. Dùng kỹ thuật mà không cắt lỗ thì chỉ là ngắm tranh.

Hỏi đáp

Phân tích kỹ thuật có phải là bói toán?

Không hẳn. Nó là thống kê hành vi đám đông, có cơ sở tâm lý học. Nhưng nếu dùng nó để khẳng định “chắc chắn tăng” thì lúc đó đúng là bói toán.

Người mới nên học cơ bản hay kỹ thuật trước?

Cơ bản trước, như thứ tự của khóa học này. Biết mình mua cái gì rồi mới bàn mua lúc nào.

Có chỉ báo nào đúng 100% không?

Không có. Ai bán cho bạn “chỉ báo thần thánh” thì thứ thần thánh nhất là lợi nhuận của người bán.

Tóm tắt

Nguồn tham khảo

Bài trước: Bài 50: Cảnh báo, kiểm soát, hủy niêm yết: dấu hiệu cần tránh

Bài tiếp theo → Bài 52: Biểu đồ nến Nhật và các mẫu nến cơ bản

Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Công ty Bánh Mì Hạnh Phúc (BMH) và các số liệu của nó là ví dụ giả định.

Bạn muốn bắt đầu đầu tư chứng khoán?
Mở tài khoản miễn phí và được chuyên viên Tài Chính Số hướng dẫn từ lệnh đầu tiên.
Mở tài khoản chứng khoánHỏi qua Zalo
Hoặc xem tủ sách đầu tư chọn lọc →

Nội dung nhằm chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.

Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Email của bạn sẽ không hiển thị công khai. Bình luận được duyệt trước khi đăng.

Bài viết liên quan
Zalo 📈 Mở tài khoản chứng khoán