Bài 12/77 · Lộ trình học chứng khoán · Chương 1: Bắt đầu giao dịch · Cấp độ: Cơ bản · Cập nhật: 10/2026
Một ngày giao dịch chia thành các phiên với hai cách khớp lệnh: khớp lệnh định kỳ (gom lệnh trong một khoảng thời gian rồi khớp một lần ở một mức giá) và khớp lệnh liên tục (khớp ngay khi có lệnh đối ứng). Trên HOSE, ngày giao dịch mở bằng phiên định kỳ mở cửa (ATO), đóng bằng phiên định kỳ đóng cửa (ATC), ở giữa là khớp lệnh liên tục.
Hai kiểu bán hàng ở chợ
Khớp liên tục giống chợ bình thường: ai đến trước, trả đúng giá thì mua được ngay. Khớp định kỳ giống một phiên đấu giá: mọi người nộp giá trong 15 phút, hết giờ ban tổ chức chọn ra một mức giá duy nhất giúp nhiều hàng đổi chủ nhất, và tất cả người được khớp đều giao dịch ở giá đó.
Khớp định kỳ dùng lúc mở và đóng cửa để tìm ra một mức giá công bằng, ít bị một vài lệnh lẻ làm méo.
Lịch một ngày giao dịch (cổ phiếu, lô chẵn)
| Phiên | HOSE | HNX | UPCoM |
|---|---|---|---|
| Định kỳ mở cửa (ATO) | 9:00–9:15 | Không có | Không có |
| Liên tục buổi sáng | 9:15–11:30 | 9:00–11:30 | 9:00–11:30 |
| Nghỉ trưa | 11:30–13:00 | 11:30–13:00 | 11:30–13:00 |
| Liên tục buổi chiều | 13:00–14:30 | 13:00–14:30 | 13:00–15:00 |
| Định kỳ đóng cửa (ATC) | 14:30–14:45 | 14:30–14:45 | Không có |
| Sau giờ, thỏa thuận | 14:45–15:00 | 14:45–15:00 | Thỏa thuận trong giờ giao dịch |
Thị trường mở cửa từ thứ Hai đến thứ Sáu, nghỉ cuối tuần và ngày lễ. Khung giờ trên đúng tại thời điểm viết và có thể thay đổi; bản cập nhật nằm ở Bài 17.
Khớp lệnh định kỳ chọn giá thế nào?
Nguyên tắc: chọn mức giá mà tại đó khối lượng khớp được là lớn nhất. Ví dụ phiên ATO của BMH có các lệnh sau (đơn vị: cổ phiếu):
| Giá (đồng) | Tổng mua ở giá này trở lên | Tổng bán ở giá này trở xuống | Khối lượng khớp được |
|---|---|---|---|
| 25.600 | 3.000 | 9.000 | 3.000 |
| 25.500 | 6.000 | 7.000 | 6.000 |
| 25.400 | 8.000 | 4.000 | 4.000 |
| 25.300 | 10.000 | 2.000 | 2.000 |
Ở 25.500 đồng, 6.000 cổ phiếu đổi chủ, nhiều nhất. Giá mở cửa của BMH là 25.500. Mọi người đặt mua từ 25.500 trở lên đều trả đúng 25.500, kể cả ai đặt 25.600.
Còn trong khớp liên tục, lệnh khớp ngay theo giá của lệnh đang chờ trên sàn: ưu tiên giá tốt hơn, cùng giá thì ưu tiên lệnh đặt trước (xem Bài 11).
So sánh hai cách khớp lệnh
| Tiêu chí | Khớp định kỳ | Khớp liên tục |
|---|---|---|
| Thời điểm | Phiên mở cửa, đóng cửa | Trong giờ giao dịch chính |
| Số mức giá khớp | Một mức duy nhất cho cả phiên | Nhiều mức, thay đổi từng giây |
| Sửa, hủy lệnh | Thường không được | Được với lệnh chưa khớp |
| Lệnh dùng được | LO, ATO hoặc ATC | LO, lệnh thị trường (MTL, MOK, MAK) |
| Ý nghĩa | Tạo giá mở cửa và giá đóng cửa | Phản ánh cung cầu theo thời gian thực |
Giá đóng cửa quan trọng vì sao?
Giá đóng cửa (tạo ra từ phiên ATC trên HOSE và HNX) là giá tham chiếu của ngày hôm sau, là giá các quỹ dùng để tính NAV và là giá công ty chứng khoán dùng để định giá tài sản của bạn. Vì vậy phiên ATC thường có khối lượng lớn và đôi khi biến động mạnh trong 15 phút cuối.
Riêng UPCoM không có phiên ATC; giá tham chiếu hôm sau là giá bình quân gia quyền theo khối lượng của phiên trước.
Giao dịch lô lẻ và thỏa thuận
- Lô lẻ (1–99 cổ phiếu) được giao dịch trong các phiên khớp lệnh trên bảng giá lô lẻ riêng. Giá lô lẻ có thể chênh so với lô chẵn và thanh khoản thấp hơn.
- Giao dịch thỏa thuận là hai bên tự thống nhất giá và khối lượng rồi báo lên sàn, thường là giao dịch lớn giữa tổ chức. Nhà đầu tư nhỏ hầu như không dùng tới.
Sai lầm thường gặp
- Đặt lệnh lúc 11:45 rồi chờ khớp. Đang nghỉ trưa, lệnh chỉ được xử lý khi phiên chiều mở.
- Đặt ATC trên UPCoM. UPCoM không có phiên ATC.
- Nghĩ giá mở cửa là giá mình đặt. Trong ATO, mọi người khớp cùng một giá, có thể tốt hơn giá bạn đặt.
- Hoảng vì giá nhảy mạnh lúc ATC. Biến động 15 phút cuối ngày không nói lên nhiều về giá trị doanh nghiệp.
Hỏi đáp
Đặt lệnh trước 9 giờ sáng được không?
Nhiều công ty chứng khoán cho đặt lệnh trước từ chiều hôm trước; lệnh được đưa lên sàn khi phiên mở cửa.
Vì sao bảng giá đứng yên trong phiên ATO?
Vì lệnh đang được gom lại, chưa khớp. Bảng giá chỉ hiển thị giá và khối lượng dự kiến; kết quả có khi phiên kết thúc.
Lệnh LO chưa khớp buổi sáng có còn hiệu lực buổi chiều không?
Có, lệnh LO có hiệu lực đến hết ngày giao dịch trừ khi bạn hủy.
Tóm tắt
- Khớp định kỳ: gom lệnh, khớp một lần ở mức giá cho khối lượng lớn nhất.
- Khớp liên tục: khớp ngay, ưu tiên giá rồi đến thời gian.
- Giá đóng cửa là giá tham chiếu ngày hôm sau trên HOSE và HNX.
Bài trước: Bài 11: Các loại lệnh
Bài tiếp theo → Bài 13: Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?
Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Mã BMH là ví dụ giả định.
Nội dung nhằm chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.
Bạn nghĩ gì về bài viết này?