Chương 3: Chỉ số tài chính và định giá

Đọc cổ phiếu ngân hàng: NIM, CASA, nợ xấu, LDR

✍️ SenHT 📅 23/10/2026 ⏱ 5 phút đọc 📁 Chương 3: Chỉ số tài chính và định giá

Bài 42/77 · Khóa học chứng khoán · Chương 3: Chỉ số tài chính và định giá · Cập nhật: 10/2026

Ngân hàng kiếm tiền chủ yếu từ chênh lệch giữa lãi cho vay và lãi huy động, nên được đánh giá bằng bộ chỉ số riêng: NIM (biên lãi thuần), CASA (tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn), tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ bao phủ nợ xấu, LDR (tỷ lệ cho vay trên huy động), CIR (tỷ lệ chi phí trên thu nhập), cùng ROE và P/B. Các chỉ số thông thường như D/E hay FCF không phù hợp, vì với ngân hàng, nợ (tiền gửi của khách) chính là nguyên liệu kinh doanh.

Tiệm cầm đồ cỡ lớn

Hãy tưởng tượng một tiệm nhận tiền gửi của hàng xóm với lãi 5%/năm rồi cho người khác vay lại với lãi 9%. Tiệm lãi 4% chênh lệch, trừ chi phí thuê người, mặt bằng, và khoản mất trắng nếu người vay bỏ trốn. Một ngân hàng làm đúng như vậy, chỉ ở quy mô hàng trăm nghìn tỷ đồng. Muốn biết tiệm giỏi hay dở: xem chênh lệch lãi (NIM), tiền huy động có rẻ không (CASA), cho vay có cẩn thận không (nợ xấu), và có để dành phòng thân không (bao phủ nợ xấu).

Bộ chỉ số đọc cổ phiếu ngân hàng

Chỉ sốCông thứcCho biết
NIM – biên lãi thuầnThu nhập lãi thuần ÷ Tài sản sinh lãi bình quânNgân hàng kiếm được bao nhiêu chênh lệch lãi trên mỗi đồng tài sản sinh lãi
CASATiền gửi không kỳ hạn ÷ Tổng tiền gửi khách hàngNguồn vốn rẻ: CASA cao giúp chi phí huy động thấp
Tỷ lệ nợ xấu (NPL)Nợ nhóm 3–5 ÷ Tổng dư nợ cho vayChất lượng cho vay
Bao phủ nợ xấu (LLR)Dự phòng rủi ro tín dụng ÷ Nợ xấuMức “để dành” sẵn để xử lý nợ xấu
LDRDư nợ cho vay ÷ Tiền gửi huy độngMức sử dụng vốn huy động để cho vay
CIRChi phí hoạt động ÷ Tổng thu nhập hoạt độngHiệu quả vận hành: càng thấp càng tốt
ROE, ROANhư doanh nghiệp thườngHiệu quả sinh lời tổng thể
P/BGiá ÷ Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếuChỉ số định giá chính của ngân hàng

Ví dụ: Ngân hàng Hạnh Phúc (giả định)

Đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Chỉ tiêuSố liệuChỉ số
Thu nhập lãi thuần / Tài sản sinh lãi bình quân18 / 460NIM ≈ 3,9%
Tiền gửi không kỳ hạn / Tổng tiền gửi90 / 360CASA = 25%
Nợ nhóm 3–5 / Dư nợ cho vay5,1 / 340Nợ xấu = 1,5%
Dự phòng / Nợ xấu6,1 / 5,1Bao phủ ≈ 120%
Dư nợ cho vay / Tiền gửi340 / 360LDR ≈ 94% (cách tính đơn giản)
Chi phí hoạt động / Tổng thu nhập hoạt động8 / 24CIR ≈ 33%
Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu8 / 50ROE = 16%
Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản8 / 500ROA = 1,6%
Vốn hóa / Vốn chủ sở hữu70 / 50P/B = 1,4

Đọc nhanh: biên lãi khá, CASA trung bình, nợ xấu thấp và được dự phòng đầy đủ, vận hành hiệu quả, ROE 16% với P/B 1,4. Một ngân hàng “khỏe” ở mức khá.

Những điểm cần soi kỹ

Định giá cổ phiếu ngân hàng

Ngân hàng thường được định giá bằng P/B, gắn chặt với ROE: ROE bền vững càng cao, P/B hợp lý càng cao (xem Bài 33). Một ngân hàng có ROE 20% ổn định nhiều năm, nợ xấu thấp, CASA cao xứng đáng P/B cao hơn ngân hàng có ROE 10% và nợ xấu đang tăng.

Sai lầm thường gặp

  1. Dùng D/E, FCF cho ngân hàng. Không phù hợp với mô hình kinh doanh tiền tệ.
  2. Chỉ nhìn tăng trưởng lợi nhuận. Phải xem lợi nhuận đến từ đâu và chất lượng tài sản.
  3. Bỏ qua chu kỳ. Nợ xấu ngân hàng thường tăng khi kinh tế khó khăn và giảm khi kinh tế phục hồi.

Hỏi đáp

Nợ xấu bao nhiêu là cao?

Thường trên 3% được coi là cao. Nhưng hãy xem xu hướng và tỷ lệ bao phủ, không chỉ con số tuyệt đối.

CASA cao vì sao quan trọng?

Tiền gửi không kỳ hạn trả lãi rất thấp. CASA cao giúp ngân hàng có nguồn vốn rẻ, giữ NIM tốt hơn đối thủ.

Tìm các chỉ số này ở đâu?

Trong báo cáo tài chính và thuyết minh của ngân hàng (phân loại nợ, tiền gửi khách hàng), báo cáo thường niên và tài liệu nhà đầu tư ngân hàng công bố hằng quý.

Tóm tắt

Chúc mừng bạn đã hoàn thành Chương 3! Bạn đã biến được báo cáo tài chính thành các chỉ số và ước tính giá trị. Chương 4 sẽ đi vào các sự kiện doanh nghiệp: cổ tức, quyền mua, pha loãng, đại hội cổ đông. Theo dõi tại Khóa học chứng khoán.

Chương tiếp theo → Bài 43: Ngày giao dịch không hưởng quyền và ngày chốt quyền

Bài trước: Bài 41: Biên an toàn

Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Ngân hàng Hạnh Phúc và số liệu của nó là ví dụ giả định.

Bạn muốn bắt đầu đầu tư chứng khoán?
Mở tài khoản miễn phí và được chuyên viên Tài Chính Số hướng dẫn từ lệnh đầu tiên.
Mở tài khoản chứng khoánHỏi qua Zalo
Hoặc xem tủ sách đầu tư chọn lọc →

Nội dung nhằm chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.

Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Email của bạn sẽ không hiển thị công khai. Bình luận được duyệt trước khi đăng.

Bài viết liên quan
Zalo 📈 Mở tài khoản chứng khoán