Mỗi lần có người hỏi nên đọc sách gì để học đầu tư, mình hay hỏi lại: “Bạn đã đọc những cuốn nào rồi?” Câu trả lời quen lắm: mua bốn năm cuốn, cuốn nào cũng dừng ở trang ba mươi, giờ nằm làm đẹp kệ.
Thường thì người đọc chẳng lười. Họ chỉ chọn nhầm thứ tự. Mở đầu bằng một cuốn dày năm trăm trang toàn thuật ngữ thì cũng như mới tập chạy đã đăng ký chạy bốn mươi hai cây số. Chân chưa quen, tinh thần đã gãy.
Sách tài chính nên đọc như leo cầu thang: bậc dưới đỡ bậc trên. Dưới đây là năm bậc mình hay gợi ý cho người mới, đi từ chuyện giữ tiền tới chuyện chọn cổ phiếu.

Bậc 1: Người Giàu Nhất Thành Babylon

Cuốn mỏng nhất và dễ đọc nhất trong danh sách, viết từ gần một trăm năm trước dưới dạng những câu chuyện ngụ ngôn ở thành Babylon cổ. Không có biểu đồ, không có công thức, chỉ có vài nguyên tắc về tiền mà ông bà mình cũng gật gù.
Vì sao đọc đầu tiên: trước khi học cách làm tiền sinh lời, bạn cần có tiền để mà sinh lời. Cuốn này dạy đúng việc đó: giữ lại một phần thu nhập trước khi tiêu, và coi đó là hóa đơn quan trọng nhất trong tháng.
Xem giá Người Giàu Nhất Thành Babylon trên Shopee →
Bậc 2: Cha Giàu Cha Nghèo

Robert Kiyosaki kể về hai người cha với hai cách nghĩ đối lập về tiền. Cuốn sách gây tranh cãi ở nhiều chỗ, và bạn không cần đồng ý với mọi thứ trong đó. Thứ đáng giữ lại là một cách phân loại rất gọn: thứ gì bỏ tiền vào túi bạn, thứ gì rút tiền khỏi túi bạn.
Vì sao đọc thứ hai: khi đã biết để dành, câu hỏi tiếp theo là để dành rồi làm gì. Đọc xong, bạn sẽ nhìn chiếc xe mới và căn hộ cho thuê bằng hai con mắt rất khác nhau.
Xem giá Cha Giàu Cha Nghèo trên Shopee →
Bậc 3: Tâm Lý Học Về Tiền

Morgan Housel viết về một sự thật ít ai muốn nghe: trong chuyện tiền bạc, cách bạn cư xử quan trọng hơn những gì bạn biết. Người thông minh vẫn mất tiền vì nóng vội, người bình thường vẫn khá lên nhờ kiên nhẫn. Sách gồm những chương ngắn, đọc trên xe buýt cũng xong một chương.
Vì sao đọc thứ ba: đây là bậc nhiều người muốn bỏ qua nhất và cũng là bậc đáng tiền nhất. Trước khi bước vào thị trường, bạn nên gặp trước kẻ thù lớn nhất của mình, và kẻ đó thường ngồi ngay trong gương.
Xem giá Tâm Lý Học Về Tiền trên Shopee →
Bậc 4: Đánh Bại Phố Wall

Peter Lynch từng quản lý một trong những quỹ đầu tư nổi tiếng nhất nước Mỹ, và ông viết sách bằng giọng của một người chú vui tính. Ý lớn nhất của ông: nhà đầu tư cá nhân có lợi thế riêng, vì họ nhìn thấy doanh nghiệp tốt ngay trong đời sống hằng ngày, trước cả khi giới chuyên nghiệp để ý.
Vì sao đọc thứ tư: tới đây bạn mới thật sự học cách nhìn một cổ phiếu. Ví dụ trong sách là doanh nghiệp Mỹ của mấy chục năm trước, nhưng cách đặt câu hỏi về một công ty thì vẫn dùng được nguyên vẹn.
Xem giá Đánh Bại Phố Wall trên Shopee →
Bậc 5: Nhà Đầu Tư Thông Minh

Benjamin Graham là thầy của Warren Buffett, và đây là cuốn sách đặt nền cho trường phái đầu tư giá trị. Nói thật là nó khó đọc: dày, khô, nhiều ví dụ từ thời ông bà. Chính vì thế nó nằm ở bậc cuối.
Vì sao đọc sau cùng: khi đã đi qua bốn bậc trước, bạn sẽ hiểu vì sao Graham dành nhiều trang đến vậy cho sự thận trọng. Nếu chỉ đủ sức đọc một phần, hãy đọc hai chương mà chính Buffett khuyên: chương 8 về biến động thị trường và chương 20 về biên an toàn.
Xem Nhà Đầu Tư Thông Minh trong tủ sách →
Tóm tắt lộ trình
| Bậc | Sách | Bạn học được | Độ khó |
|---|---|---|---|
| 1 | Người Giàu Nhất Thành Babylon | Thói quen giữ tiền | Rất dễ |
| 2 | Cha Giàu Cha Nghèo | Tư duy về tài sản | Dễ |
| 3 | Tâm Lý Học Về Tiền | Hiểu hành vi của mình | Dễ |
| 4 | Đánh Bại Phố Wall | Cách chọn cổ phiếu | Vừa |
| 5 | Nhà Đầu Tư Thông Minh | Nền tảng định giá | Khó |
Đọc sao cho khỏi phí tiền mua sách
- Mỗi cuốn một việc. Đọc xong, chọn đúng một điều để làm ngay trong tuần. Đọc Babylon xong mà chưa trích được khoản tiết kiệm đầu tiên thì coi như chưa đọc.
- Đừng chờ đọc hết mới bắt đầu. Tới bậc 3 là bạn đã có thể mở tài khoản và tập quan sát thị trường với một số tiền nhỏ.
- Đọc lại sau một năm. Cuốn sách vẫn vậy, nhưng người đọc đã khác. Những trang từng lướt qua sẽ bỗng nhiên có nghĩa sau lần lỗ đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Sách viết từ lâu như vậy có lỗi thời không?
Ví dụ và con số thì cũ, còn bản chất con người trước đồng tiền thì gần như không đổi. Những cuốn trong danh sách sống được hàng chục năm chính vì chúng nói về phần không đổi đó.
Đọc bản tóm tắt có đủ không?
Tóm tắt giúp bạn quyết định có nên đọc cuốn sách hay không. Còn thứ làm thay đổi cách bạn tiêu tiền thường nằm trong những câu chuyện mà bản tóm tắt đã cắt đi.
Bận quá thì nên đọc cuốn nào?
Tâm Lý Học Về Tiền. Chương ngắn, dễ đọc ngắt quãng, và áp dụng được dù bạn có đầu tư hay không.
Lời kết
Năm cuốn sách không biến ai thành nhà đầu tư giỏi. Chúng chỉ giúp bạn bớt trả những khoản học phí mà người đi trước đã trả giùm. Bắt đầu từ bậc thấp nhất, mỗi tháng một cuốn, nửa năm nữa bạn sẽ nói chuyện tiền bạc bằng một giọng rất khác.
Toàn bộ các cuốn trên cùng những đầu sách khác có trong tủ sách đầu tư của Tài Chính Số.
Nội dung nhằm chia sẻ kiến thức, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.



Bạn nghĩ gì về bài viết này?